ลูกไฮโลลำเอียงไหม: ทดสอบลูกเต๋าหนึ่งลูกด้วยการทอย 60 ครั้งและคำนวณไคสแควร์แบบง่าย

อัปเดต

ผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ถือลูกเต๋าหนึ่งลูกส่องตรวจใกล้แสงที่โต๊ะ ข้างมีสมุดจดแต้มและเครื่องคิดเลข

เมื่อค้นหาคำว่า "ลูกไฮโล" หลายคนกำลังหาลูกเต๋ามาเล่นหรือมาฝึก และอีกหลายคนสงสัยว่าลูกเต๋าที่ใช้อยู่ "ออกไม่ปกติ" หรือไม่ บทความนี้อธิบายวิธีตรวจลูกเต๋าหนึ่งลูกอย่างเป็นขั้นตอนด้วยการทอยและการคำนวณที่ใช้เครื่องคิดเลขธรรมดาก็ทำได้ พร้อมบอกข้อจำกัดอย่างตรงไปตรงมา เพราะการทดสอบนี้ตอบได้แค่ว่าผลที่ได้ "เข้ากับลูกเต๋าสมดุล" หรือไม่ ไม่ได้พิสูจน์ว่าลูกเต๋าสมดุลสมบูรณ์

เว็บนี้เป็นเว็บคู่มืออิสระ ไม่ใช่ SA Gaming ทางการ ไม่รับแทง และไม่มีระบบเข้าสู่ระบบ ผู้อ่านต้องมีอายุ 18 ปีขึ้นไป การพนันออนไลน์และการเล่นไฮโลอาจผิดกฎหมายในพื้นที่ของคุณ

ทำไมต้องตรวจลูกเต๋าทีละลูก

ไฮโลใช้ลูกเต๋าสามลูก แต่ถ้าลูกใดลูกหนึ่งลำเอียง ผลรวมจะเอียงตามไปด้วย การตรวจที่ง่ายที่สุดคือตรวจทีละลูก เพราะมีผลลัพธ์เพียง 6 แบบ ถ้าลูกเต๋าสมดุล หน้า 1 ถึง 6 ควรมีโอกาสออกเท่ากัน หน้าละ 1 ใน 6 หรือประมาณ 16.7%

ถ้าทอย 60 ครั้ง ค่าที่คาดของแต่ละหน้าคือ 60 / 6 = 10 ครั้ง ผลจริงไม่ได้เท่ากับ 10 พอดี และการเบี่ยงเบนเล็กน้อยเป็นเรื่องปกติ คำถามคือเบี่ยงเบนเท่าไรจึงเริ่มน่าสงสัย ซึ่งใช้ไคสแควร์ตอบ

ไคสแควร์แบบง่าย คืออะไร

วิธีนี้คือการทดสอบไคสแควร์ของเพียร์สัน (Pearson's chi-squared test) ที่เทียบจำนวนที่นับได้จริงกับจำนวนที่คาดไว้ สูตรสำหรับลูกเต๋าคือ

ค่าสถิติ = ผลรวมของ (จำนวนที่นับได้ - จำนวนที่คาด) ยกกำลังสอง หารด้วยจำนวนที่คาด ทำทั้ง 6 หน้า

ถ้าค่าสถิติสูง แปลว่าผลจริงห่างจากที่คาดมาก สำหรับลูกเต๋าหกหน้ามีระดับอิสระ 5 (จำนวนหน้า 6 ลบ 1) ตามตารางมาตรฐาน ค่าวิกฤตที่ระดับนัยสำคัญ 5% คือประมาณ 11.07 ถ้าค่าสถิติที่คำนวณได้เกิน 11.07 ถือว่าผลนี้ไม่ค่อยเข้ากับลูกเต๋าสมดุล แต่ไม่ได้แปลว่าลูกเต๋าโกงแน่ ๆ

วิธีทำทีละขั้น

  1. ทอยลูกเต๋าที่ต้องการตรวจลูกเดียว 60 ครั้ง บนพื้นผิวเรียบ ใช้แรงทอยแบบเดิมทุกครั้ง
  2. จดแต้มที่หงายขึ้นทุกครั้ง แล้วนับจำนวนของหน้า 1 ถึง 6
  3. เทียบกับ 10 ครั้งที่คาดของแต่ละหน้า
  4. คำนวณ (นับได้ - 10) ยกกำลังสอง หารด้วย 10 สำหรับแต่ละหน้า
  5. รวมทั้ง 6 ค่า แล้วเทียบกับ 11.07

ตัวอย่างที่ 1: ผลปกติ

สมมติทอย 60 ครั้ง ได้หน้า 1 ถึง 6 เป็น 8, 12, 9, 11, 13 และ 7 ครั้ง (รวม 8 + 12 + 9 + 11 + 13 + 7 = 60)

หน้า นับได้ นับได้ - 10 ยกกำลังสอง หารด้วย 10
1 8 -2 4 0.4
2 12 2 4 0.4
3 9 -1 1 0.1
4 11 1 1 0.1
5 13 3 9 0.9
6 7 -3 9 0.9

ผลรวม = 0.4 + 0.4 + 0.1 + 0.1 + 0.9 + 0.9 = 2.8 ซึ่งน้อยกว่า 11.07 มาก จึงไม่มีเหตุให้สงสัยจากผลนี้

ตัวอย่างที่ 2: ผลที่น่าสงสัย

สมมติได้หน้า 1 ถึง 6 เป็น 3, 8, 9, 10, 11 และ 19 ครั้ง (รวม 60)

  • หน้า 1: (3 - 10) ยกกำลังสอง = 49 หาร 10 = 4.9
  • หน้า 2: (8 - 10) ยกกำลังสอง = 4 หาร 10 = 0.4
  • หน้า 3: (9 - 10) ยกกำลังสอง = 1 หาร 10 = 0.1
  • หน้า 4: 0 หาร 10 = 0
  • หน้า 5: (11 - 10) ยกกำลังสอง = 1 หาร 10 = 0.1
  • หน้า 6: (19 - 10) ยกกำลังสอง = 81 หาร 10 = 8.1

ผลรวม = 4.9 + 0.4 + 0.1 + 0 + 0.1 + 8.1 = 13.6 ซึ่งเกิน 11.07 ควรทอยเพิ่มอีกอย่างน้อย 60 ครั้งเพื่อยืนยัน ไม่ควรสรุปจากชุดเดียว

ข้อจำกัดที่ต้องรู้

  • มีโอกาสเตือนผิดราว 5% ลูกเต๋าสมดุลก็ทำให้ค่าสถิติเกิน 11.07 ได้ประมาณ 1 ใน 20 ครั้งที่ทดสอบ จึงต้องทดสอบซ้ำก่อนสรุป
  • 60 ครั้งตรวจได้เฉพาะความลำเอียงแรง ลูกเต๋าที่เอียงเพียงเล็กน้อยต้องทอยหลายร้อยครั้งจึงจะเห็น
  • วิธีทอยมีผล ถ้าทอยจากความสูงน้อยมากหรือหมุนไม่พอ ผลอาจเอนเอียงโดยไม่ใช่ความผิดของลูกเต๋า
  • ทดสอบทีละลูก ถ้าต้องการตรวจทั้งสามลูก ต้องทำทั้งสามลูกแยกกัน

แล้วเกมไฮโลออนไลน์ล่ะ

วิธีนี้ใช้ได้กับลูกเต๋าที่เรามีอยู่ในมือ แต่ใช้กับเกมออนไลน์โดยตรงไม่ได้ เพราะผู้เล่นไม่ได้ทอยเอง และเกมแต่ละโต๊ะอาจใช้ลูกเต๋าจริงในสตูดิโอหรืออาจใช้ระบบสุ่มผลก็ได้ ขึ้นกับเกมและผู้ให้บริการ เราไม่มีข้อมูลที่ตรวจสอบได้ว่าเกมใดของค่ายใดใช้วิธีใด ข้อที่ตรวจได้เองคือ

ผู้เล่นที่สงสัยว่าผลผิดปกติไม่ควรสรุปจากการสังเกตไม่กี่สิบตา และไม่ควรเล่นตามความรู้สึกว่าลูกเต๋า "ออกซ้ำ" เพราะลูกเต๋าที่สมดุลไม่มีความจำ

คำถามที่พบบ่อย

ลูกไฮโลที่ซื้อมาโกงได้ไหม

ลูกเต๋าที่ถ่วงน้ำหนักหรือเจาะไส้ทำให้ลำเอียงได้ในทางทฤษฎี การทอย 60 ครั้งแล้วคำนวณไคสแควร์ช่วยตรวจความลำเอียงแรง ๆ ได้ แต่ไม่ใช่หลักฐานที่ฟันธงได้ ถ้าสงสัยให้ทอยเพิ่มหรือเปลี่ยนลูก

ค่า 11.07 มาจากไหน

เป็นค่าวิกฤตมาตรฐานของไคสแควร์ที่ระดับอิสระ 5 และระดับนัยสำคัญ 5% ซึ่งตรงกับลูกเต๋าหกหน้า ตรวจดูได้จากตารางไคสแควร์ทั่วไปและหน้าอ้างอิงเรื่อง Pearson's chi-squared test

ต้องทอยกี่ครั้งถึงจะเชื่อถือได้

ยิ่งทอยมากยิ่งแม่น เกณฑ์ทั่วไปคือให้จำนวนที่คาดของแต่ละหน้าไม่ต่ำกว่า 5 ครั้ง ซึ่ง 60 ครั้ง (หน้าละ 10 ครั้ง) ผ่านเกณฑ์นี้ แต่ถ้าอยากตรวจความลำเอียงเล็กน้อยควรทอยหลายร้อยครั้ง

ไฮโลออนไลน์ใช้ลูกเต๋าจริงไหม

ขึ้นกับเกมและผู้ให้บริการ บางโต๊ะอาจถ่ายทอดลูกเต๋าจริงจากสตูดิโอ บางเกมอาจใช้ระบบสุ่มผล เราไม่มีข้อมูลที่ตรวจสอบได้สำหรับเกมเฉพาะรายการ ให้อ่านข้อมูลบนหน้าเว็บของผู้ให้บริการโดยตรง

ผลซ้ำกันหลายตาติดแปลว่าลูกเต๋าผิดปกติไหม

ไม่จำเป็น ผลซ้ำติดกันเกิดขึ้นได้ตามธรรมชาติของการสุ่ม ลูกเต๋าสมดุลไม่มีความจำ การตัดสินต้องดูจากจำนวนตาที่มากพอ ไม่ใช่จากลำดับสั้น ๆ

บทความที่เกี่ยวข้อง

แหล่งข้อมูล